THEATERTEKSTEN

Auteursbond-theaterteksten
is een project van de
Auteursbond, de
beroepsorganisatie
van (toneel)schrijvers en
vertalers in Nederland.

privacy verklaring

De tweede man
door Frank Norbert Rieter - 2009
PDF   AUTEUR
TEKSTEN VAN DEZE AUTEUR

Trefwoorden: polititiek, schandaal
Thema: Wie kiest wie gekozen wordt?
Genre: Tragikomedie, Eenakter

Beschrijving:
“Nederland zal inzien dat wij ze kunnen leren hoe ze het beste hun tompouce kunnen eten.” – Gideon

Nederland staat aan de vooravond van een revolte. Drie kaderleden van de nieuwste politieke partij zoeken naar een tweede man. In gesprek met onderwijsmastodont Alois Hartman ontstaat een spel van zoeken en verleiden waarin de geest van de nieuwe politiek wordt blootgelegd.

Fragment:
De tweede man
Het podium verbeeldt de werkkamer van Margaret Lee. Het is de serre van haar woonhuis, een mooie lichte ruimte met zicht op een riante groene tuin. Aan de zijkant staat een bureau dat overladen is met stapels papier en computerapparatuur. Als je achter het bureau zit kijk je de serre in. In het midden van de serre staat een ronde vergadertafel met vier stoelen. Op de voorgrond staat een moderne zitzak. Aan de wanden hangen verkiezingsposters.
Er wordt krachtig aangebeld. Margaret Lee komt haastig op in haar ondergoed. Ze heeft de rest van haar kleren op een hangertje. Ze vloekt binnensmonds en kleedt zich geroutineerd aan. Ze legt een paar stapels op haar bureau recht. Eén mapje neemt ze even in handen, aarzelt en legt het met bijzondere aandacht op haar bureau terug. Ze klopt af op hout. Terwijl ze de kamer weer uitloopt gaat de deurbel opnieuw. Het hangertje van draadijzer blijft op tafel liggen.
ALOIS HARTMAN
Onverstaanbaar.
Goedendag, mevrouw Lee. Zijn we te vroeg?
MARGARET
Terwijl ze opkomen.
Nee hoor. Fijn dat jullie zo mooi op tijd zijn. Is dat nou het academische kwartiertje?
Ze lacht. Alois kijkt rond. Al wat hij zegt, richt hij tot Margaret Lee alsof hij haar een compliment maakt en probeert te versieren.
ALOIS HARTMAN
U woont hier mooi.
MARGARET
Het is neutraal terrein.
ALOIS HARTMAN
Is dit uw uitvalsbasis als zelfstandig ondernemer?
MARGARET LEE
Zo zou ik het niet willen noemen.
ALOIS HARTMAN
Heel inspirerend en rustgevend, met die tuin op de achtergrond.
Hij gaat aan tafel zitten.
U heeft mij uitgenodigd. Mag ik er van uitgaan dat u weet wie ik ben?
MARGARET LEE
Jazeker.
ALOIS HARTMAN
En wie bent u eigenlijk?
MARGARET LEE
Mijn naam is Margaret Lee.
ALOIS HARTMAN
Dat weet ik.
MARGARET LEE
Ik ben mediatrainer en adviseur.
ALOIS HARTMAN
Ja, dat weet ik.
MARGARET LEE
Ik ben 38 jaar. Ik ben getrouwd geweest. Mijn twee kinderen wonen bij mijn ex-man. Ik heb op dit moment een lat-relatie met Laurence Kemper.
ALOIS HARTMAN
Ken ik hem?
MARGARET LEE
Hij is een bekende autocoureur.
ALOIS HARTMAN
Ah. Maar wie bent u nu eigenlijk?
MARGARET LEE
Wat wilt u precies van mij weten?
ALOIS HARTMAN
Wie bent u voor mij?
MARGARET LEE
Ik ben beoogd campagneleider en ik heb de eerste stem in de selectie van kandidaten die we hoog op de lijst plaatsen.
ALOIS HARTMAN
Ja, dat had ik van Wim begrepen.
MARGARET LEE
Waar is Wim eigenlijk gebleven?
ALOIS HARTMAN
Hij is nog even zijn handen wassen. Gaat u door.
MARGARET LEE
Ik wil met u kennismaken om te zien of we u kunnen inzetten.
ALOIS HARTMAN
Het hoge woord is er uit. U velt het oordeel. U bepaalt hoe hoog ik mag reiken.
MARGARET LEE
Uw nemesis.
ALOIS HARTMAN
Dat bent u! Zegt u het maar.
MARGARET LEE
Wat bedoelt u?
ALOIS HARTMAN
Kunt u mij gebruiken?
MARGARET LEE
Wellicht. Maar u bent net binnen.
ALOIS HARTMAN
De eerste indruk is gemaakt. In de eerste drie seconden vormen mensen een indruk. En daarna wordt alleen gezocht naar bevestiging. De rekening is dan al opgemaakt. Ik ken uw vak. Ik ben zelf decaan geweest, zoals u weet.
MARGARET LEE
U vergist zich. Ik ben geen recruiter. Ik kijk niet naar wie u bent, ik kijk naar wat ik van u kan maken. Voor welke posten kunnen we u voordragen? Wat valt goed bij de pers? Hoe komt u over op televisie? Het gaat me vooral om uw imago. Wat voor imago kan ik voor u opbouwen? Wat voor imago kunt u dragen?
ALOIS HARTMAN
Als u daar voor deze bijeenkomst geen sluitend beeld van had, verstaat u uw vak niet.
MARGARET LEE
U bent te dik.
ALOIS HARTMAN
Schakelt.
Pardon?
MARGARET LEE
U bent veel te dik.
ALOIS HARTMAN
Ik heb dertig kilo meer gewogen.
MARGARET LEE
U bent nog steeds moddervet. En op TV oogt u dertig kilo zwaarder. De gevestigde partijen kunnen daar mee wegkomen. Kleine partijen en nieuwe partijen zoals wij moeten daar heel voorzichtig in zijn.
ALOIS HARTMAN
Zal ik dan maar weer gaan?
MARGARET LEE
Ik heb niet gezegd dat u onbruikbaar bent.
ALOIS HARTMAN
En u lijkt me een dame die een man van postuur wel kan waarderen.
MARGARET LEE
Wat ik persoonlijk waardeer heeft hier niets mee te maken. Ik bekijk het zuiver professioneel.
ALOIS HARTMAN
Laat ik dat maar op prijs stellen.
MARGARET LEE
We zoeken een tweede man achter de lijsttrekker. Een echte running mate. En u bent meer een bestuurder.
Wim Hornbach verschijnt in de deuropening.
Een vakspecialist. Commissies. Informateur. Minister van onderwijs. Dat zou een optie kunnen zijn.
WIM HORNBACH
Meer dan een optie. De ideale kandidaat. The man for the job. Ik ben blij om te zien dat je net zo onder de indruk bent als ik was. Ik dacht meteen, die moeten we binnen halen. Soms heb je een ingeving, een inzicht. Een gouden greep.
MARGARET LEE
Hij heeft een zekere authenticiteit. Een bedachtzame grandeur met een zweem van betrouwbaarheid. Bepaalde groepen kiezers zijn daar gevoelig voor.
ALOIS HARTMAN
Maar u heeft wel gelijk.
WIM HORNBACH
Op welk punt?
ALOIS HARTMAN
Ik ben een bestuurder, geen politicus.
WIM HORNBACH
Wat betekent dat?
ALOIS HARTMAN
Ik wil een ministerie voor u leiden. Ik ben geen geboren volksvertegenwoordiger. Ik kan in een Tweede Kamercommissie mijn stempel drukken, maar eigenlijk past die rol mij niet. Ik ben een bestuurder, een voorzitter, een leider.
MARGARET LEE
Ons programma zegt dat we willen dat alle hoge bestuurders verkozen worden. We willen ons standpunt trouw blijven door alle kandidaten voor belangrijke posten op de lijst te plaatsen.
WIM HORNBACH
En we zien in u potentieel de tweede man.
ALOIS HARTMAN
Benadert u mij als eerste?
MARGARET LEE
U bent de eerste serieuze kandidaat.
ALOIS HARTMAN
Wie had u eigenlijk gewild?
WIM HORNBACH
Wij tweetjes dachten eerst aan Gideon, onze partijvoorzitter. Maar hij wil het niet met zijn werk combineren.
MARGARET LEE
En dat is spijtig want hij voldoet perfect aan het profiel.
ALOIS HARTMAN
En ik niet.
WIM HORNBACH
Dat is niet gezegd.
MARGARET LEE
Dat is precies wat ik zeg.
WIM HORNBACH
Je maakt een grapje.
MARGARET LEE
Heb je mij ooit een grapje horen maken?
WIM HORNBACH
Ik ben er helemaal klaar mee. Jij hebt een plaatje in je hoofd waar niemand aan kan voldoen. Als jij het beeld van Gideon als running mate niet kan loslaten, dan kan ik honderd kandidaten voorstellen, maar dan zal jij iedereen afwijzen.
Alois volgt geboeid de dialoog tussen Margaret en Wim. Ondertussen speelt hij met het hangertje.
MARGARET LEE
Jij houdt je niet aan het profiel dat we hebben opgesteld.
WIM HORNBACH
Houd toch op. Kijk naar hem. Kijk goed naar hem. Wat zie je?
MARGARET LEE
Een man.
WIM HORNBACH
Betrouwbaarheid. Eén bonk zinderende betrouwbaarheid.
MARGARET LEE
Een hele dikke man.
WIM HORNBACH
Honderdvijftig kilo degelijke bestuurlijke ervaring, schoon aan de haak.
MARGARET LEE
Hij loenst.
WIM HORNBACH
Hij is een bruggenbouwer. Hij kan dat enorme aarzelende zwevende kiezerspotentieel voor ons winnen.
MARGARET LEE
Hij praat lijzig.
WIM HORNBACH
Hij is karakteristiek. Authentiek.
MARGARET LEE
Hij is een niche-player.
WIM HORNBACH
Hij heeft nooit een mediatraining gehad. Je kunt helemaal niet weten wat zijn potentieel is.
MARGARET LEE
Het is mijn vak om dat in een split-second te kunnen zien.
WIM HORNBACH
En wie heb jij al gevonden? Wij hebben samen de opdracht gekregen om een klinkend voorstel te doen voor de lijst. We krijgen misschien wel vijftien of twintig zetels. We hebben een lijst van minimaal veertig namen nodig. En ik heb daar hard aan gewerkt. Ik heb gebuffeld. Ik heb meer dan driehonderd namen geselecteerd en gescreend. Ik heb ruim tweehonderd gesprekken gevoerd. Ik heb zeventig mensen voorgedragen. En hoe ver zijn we nu? We moeten nog meer dan vijfentwintig plaatsen opvullen. En jij? Jij zegt alleen maar nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Lijkt me niet hè. Niet verstandig. Nee. Nee. Niet geschikt. Nee. Te weinig ervaring. Nee. En heb jij al iemand ingebracht? Heb jij al een selectiegesprek gevoerd? Nee. Nee. Nee. Dat heb je niet. Nee.
MARGARET LEE
Nee. Dat heb ik niet. Nee.
WIM HORNBACH
Ik sta er helemaal alleen voor.
MARGARET LEE
Ach Wim, stel je niet aan. We werken prima samen. Juist in deze rolverdeling ligt onze kracht. Jij bent een goede netwerker. Je kent zo ontzettend veel mensen. En je kunt ze informeel benaderen en op hun gemak stellen. Jij laat ze praten over hun talenten en ontwikkelpunten, hun ambities en angsten. En daarbij moet je mij ook in mijn rol laten. Ik heb een vlijmscherp oog voor hoe iemand zal overkomen bij het publiek. Ik zal ook bij de duizendste kandidaat die je aandraagt even kritisch zijn. Het gaat mij om die ene vraag. Is het de man of vrouw waar ze op gaan stemmen?
WIM HORNBACH
Je vergist je.
MARGARET LEE
Wat bedoel je?
WIM HORNBACH
Volgens mij heb je het mis.
MARGARET LEE
Op welk punt?
WIM HORNBACH
Heb ik ooit eerder geprotesteerd als je nee zei tegen een kandidaat?
MARGARET LEE
Nee.
WIM HORNBACH
Je vergist je. Alois is onze ideale nummer twee. Betrouwbaar. Degelijk. Ervaren. Dat zijn jouw woorden. Een vaderfiguur. Het moest een man zijn waarvan heel Nederland zou denken: als hij achter onze nummer één staat, dan kan héél Nederland achter onze nummer één staan. Als hij het zegt, dan is het goed. Iemand met een vriendelijke dominantie en een welwillende overtuigingskracht. Hij moest het rustige tegenwicht zijn in de campagne. Aarde voor lucht. Hij moest uitstralen dat achter ieder spontaan idee, achter iedere revolte, een massa aan ervaring zit. De belichaming van de trage revolutie. Jouw woorden.
MARGARET LEE
Niet allemaal mijn woorden.
WIM HORNBACH
Jouw profielschets.
MARGARET LEE
Ja.
WIM HORNBACH
Ik breng je die man. Ik breng je Alois Hartman. En jij wijst hem af.
MARGARET LEE
Hij is te dik.
WIM HORNBACH
Jij zult iedereen afwijzen omdat je hoopt dat Gideon zich bedenkt.
MARGARET LEE
Misschien speelt dat onbewust wel een beetje mee.
WIM HORNBACH
Gideon doet het niet.
MARGARET LEE
Hoe weet je dat?
WIM HORNBACH
Hij heeft al nee gezegd.
MARGARET LEE
Dat zegt niet alles.
WIM HORNBACH
Er is meer.
MARGARET LEE
Wat?
WIM HORNBACH
Privé.
MARGARET LEE
Vertel.
WIM HORNBACH
Dat mag je hem zelf vragen.
MARGARET LEE
Ik moet het weten.
WIM HORNBACH
Het doet er niet toe.
MARGARET LEE
Blijkbaar wel.
WIM HORNBACH
Ik heb al teveel gezegd.
MARGARET LEE
Veel te weinig.
WIM HORNBACH
Maar het is dus waar.
MARGARET LEE
Wat?
WIM HORNBACH
Je wijst iedereen af omdat je Gideon wilt hebben.
MARGARET LEE
Ik wed echt niet op één paard.
WIM HORNBACH
Je vindt hem echt ongeschikt als nummer twee.
MARGARET LEE
Ja.
WIM HORNBACH
Ik geloof je niet.
MARGARET LEE
Waarom niet?
WIM HORNBACH
Het is te simpel. Als jij iemand afwijst heb je altijd een prachtig opgebouwde motivatie, met precies drie argumenten.
MARGARET LEE
Hij is te dik. Hij is te dik. Hij is te dik.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
login