THEATERTEKSTEN

Auteursbond-theaterteksten
is een project van de
Auteursbond, de
beroepsorganisatie
van (toneel)schrijvers en
vertalers in Nederland.

privacy verklaring

Kramp
door Rob de Graaf - 2005
PDF   AUTEUR
TEKSTEN VAN DEZE AUTEUR

Trefwoorden: liefde en leeftijdsverschil, liefde en cultuurverschil, honger naar genegenheid die nooit voorbijgaat, De ruïne van een leven dat ooit iets anders had moeten worden
Thema: Onmogelijke liefde
Genre: Drama/toneelspel

Samenvatting:
Niet beschikbaar

Fragment:

Laravrouw, tegen de vijftig
Ralfhaar ex-man, in de vijftig
Harco rond dertig, geliefde van Lara
Hanin een jongen van een jaar of twintig

[1.In een grand café]
[Lara, Ralf]
Lara
Beelden?
Jij ziet overal alleen maar beelden
Beelden, dat is buitenkant
Kunstenaars-oppervlakkigheid
Het zou goed zijn als je je eens voor de werkelijkheid interesseert
Ralf
De werkelijkheid is ook een beeld
De grijze afbeelding van wat we niet kennen
De schaduw van het volmaakte, van iets waar we alleen maar naar kunnen verlangen
Lara
Alsjeblieft, Ralf, geen spinsels en geen speculaties
Geen lesjes die jij mij gaat leren
Die wierookfilosofietjes van jou...
Je weet dat ik daar slecht tegen kan
Laten we nog maar iets bestellen, niet?
Hoewel...- ik heb hoofdpijn
Ralf
We spreken elkaar bijna nooit meer, Lara
Dus zo vaak hoef je me niet te verdragen
Lara
Je weet hoe dat gaat met wonden en met littekens
Het weefsel herstelt zich maar de huid blijft gevoelig voor een onverhoedse aanraking
Echt waar, Ralf
Ik zie je graag
Je bent iets van vroeger, je bent een prettige maar allang afgezworen gewoonte, iets waaraan met weemoed teruggedacht kan worden
De herinnering aan hoe het was toen je nog rookte, of de geur die je soms tegemoet komt wanneer je in een provinciestad bij een kleine drogisterij naar binnen gaat - iets van vroeger, toen alles nog goed was - dat ben jij voor mij
Voorgoed voorbij, maar nog niet helemaal verdwenen en dat is goed
Ik ben blij dat je er bent
Maar als het contact te lang duurt begint er weer van alles te schrijnen en te schuren
Ralf
Wat ik probeerde uit te leggen is dat ik beelden voor me zie
Ik ben het ook al aan het uitproberen en volgens mij wordt het goed
Videobeelden, die neem ik dan op, beelden in zwart en wit van zwijgende mensen, mensen die alleen maar staan in de ruimte en die je recht aankijken
En als je dan op zo'n frontaal geprojecteerd beeld afloopt, dan lijkt het of zij ook gaan bewegen en naar je toekomen, snap je?
’t Is interactief

Lara
Ik zie het nog niet echt voor me, maar dat ligt vast aan mij
Jezus - ik kan soms erg terug verlangen naar de tijd dat je nog gewoon schilderde
Daar kon je gewoon naar kijken en dan zeggen ‘interessant’ en dan was je ervan af
Video
Wat is dat nou, video?
En dan ook nog interactief, om het erger te maken
Alles state of the art, allemaal volgens de laatste mode en toch blijft alles wat jij doet zo leeg als een verlaten huis
Techniek voor hobbyisten
Je mag wel uitkijken, en ik weet het natuurlijk niet zeker want ik ben maar een buitenstaander, maar volgens mij is dat soort kunst al lang weer uit de mode
Een artistieke uitvinder ben je nooit geweest, maar vroeger wist je in ieder geval de trends nog goed te volgen
Wie de laatste tien jaar actuele kunstontwikkeling wilde leren kennen, die hoefde alleen maar in die mappen van jou te kijken
Al bladerend kwam je dan zo'n beetje alles tegen wat in de loop van de tijd in de mode geweest was in de kunst, keurig op volgorde en gemiddeld zo'n driekwart jaar nadat het door iemand anders was bedacht
'Magisch realisme', dat lag je geloof ik nog het best - van die holle pleintjes met witgepleisterde nachtmerriehuisjes in het blauwe maanlicht - maar, jammer voor jou, ook die stroming ging voorbij en toen moest je weer wat anders
Wat kwam daarna ook al weer? Je politieke fase? Plakkaatverf in primaire kleuren, met de dikke kwast opgebracht? Aktie met een k, dat was het... De Roden tegen de Witten...
Volgens mij is het vanaf de tijd dat het allemaal weer glad en minimalistisch moest zijn steeds moeilijker geworden voor jou - toen kon je het niet echt meer bijhouden
Je had het contact verloren
Jarenlang heb je geduldig gewacht tot ze in zo'n blad, zo’n kunsttijdschrift, eens een keer iets over jou zouden schrijven, maar dat gebeurde nooit
Ik begreep ook niet waarom dat was - want ik hield van je en dus geloofde ik er ook in, in je concepten en in je penseelvoering
Pas later begreep ik dat zo'n redactie heel goed het verschil ziet tussen A en B - tussen echt en afgetrokken
Dat ze denken in niveaus en dat jij voor hun nooit hoger bent gekomen dan een onderlaag - humus, waar de echte kunst op bloeit
Laten we eerlijk zijn, Ralf - dat zijn we niet altijd geweest
Jij bent toch eigenlijk altijd meer een etaleur geweest dan een kunstenaar
Je werkt van buiten naar binnen, ’t blijft allemaal vorm zonder inhoud
Vroeger maakten ze van die ijstaarten van piepschuim, voor in de etalage bij de banketbakker - daar doet dat werk van jou mij nog het meest aan denken
Het ziet er heus wel aantrekkelijk uit, maar wie de fout maakt om te dichtbij te komen merkt al snel dat het niet meer is dan een groffe, synthetische imitatie, zonder smaak, geur of substantie
Ralf
Nee, Lara
Zo is het niet
Ik bak geen namaaktaarten
Ik weet heel goed wat ik doe
Ik ontwikkel me
Je zegt het zelf
Ik ben blijven onderzoeken
De wereld verandert en ik probeer in wat ik maak die verandering te vatten, dat is alles
Het kan me niet schelen als jij het niet serieus neemt
- Of nee, het kan me wel schelen, ik vind het verschrikkelijk, maar wat kan ik eraan doen?
Ik wil authentiek zijn en ook al kun jij om zo’n woord alleen maar lachen, ik geloof dat dat iets betekent
Ik gebruik de middelen die de tijd me geeft
Lara
Authentiek? Jij?
Je bent een avantgardepadvinder
Lekker op avontuur, maar blijf de rode paaltjes volgen want anders zou je wel eens echt kunnen verdwalen
Dan zou je misschien op een onbekende plek terecht kunnen komen, ergens waar nog nooit iemand anders geweest is - en dat was toch de bedoeling niet
Geeft niet, hoor, ik heb dat al lang geleden ingezien en als ik iets om je geef dan is het om jou en niet om een of ander beeld dat jij van jezelf in stand probeert te houden
Maar af en toe is het misschien goed voor je om er weer even aan herinnerd te worden dat je een ander bent dan wie je had willen zijn
En jij niet alleen, hoor - we zijn allemaal aan onze reis begonnen in de overtuiging dat we snelle, slanke kano’s waren - om er op een dag achter te komen dat we niet meer zijn dan een lekke roeiboot die ergens aan de noordelijke oever van een binnenmeertje tussen het riet ligt weg te rotten
Ik moet zo gaan, trouwens, dus als die bediening niet heel snel komt...-
Ralf
Hoe is het eigenlijk met jou?
Lara
Hè, hè
Dat had je ook wel eens eerder mogen vragen
Ralf
Ik had het te druk met luisteren naar al die inzichten van jou
Zo vaak hoor ik niet zo veel over mezelf dat je nog niet wist
Al moet ik erg mijn best doen om te begrijpen dat het echt over mij gaat
Lara
Maar uiteindelijk snap je dat toch heel goed - en kun je er weinig tegenin brengen
Goed
Ralf
Wat?
Lara
Goed
Je vroeg toch hoe het met me ging?
Ralf
O, ja
Lara
’t Kan je weinig schelen...- maar goed...-
Wat wil je?
Zal ik geciviliseerd doen?
Zal ik je bijvoorbeeld vertellen over hoe het bij ons in het ziekenhuis gaat?
Wie me daar dwars zit en op welke kansen ik hoop
Hoe ik soms fouten maak en hoe niemand dat merkt
Wat voor afkeer ik er soms van heb om een dokter te zijn, iemand tegen wie wordt opgekeken en van wie ze van alles verwachten
Hoe ik mensen zie als lichamen en lichamen als dingen
Dingen die me niet werkelijk interesseren
Hoe het is als ik bij de ochtendronde aan zo’n bed sta en iemand hoor praten en dan opeens besef dat ik dat ben - hoe ik vragen stel en oordelen vel - en hoe ik niet goed meer weet wat ik daar doe, zodat ik heel even mijn ogen moet sluiten om in het zwart van mijn hoofd de juiste verhoudingen terug te vinden
Wil je daar echt iets over horen?
Nee
Dat is niet zoals jij bent
Ralf
Laat maar
Lara
Zie je?
Ik heb gelijk
Nee
Het enige dat jij wilt weten
Is of ik iemand heb
Zou ik nog een man kunnen krijgen?
Ben ik daar nog niet te oud voor en te aangetast?
Je kijkt naar me
Bleek vlees
Is dat echt alleen maar onbegeerlijke ballast, vraag je je af
Of is er toch nog iemand die er iets in ziet?
En stel dat zo iemand er is
Een minnaar, je stelt het je voor
Hoe goed zou die dan zijn?
Hoeveel beter dan jij ooit geweest bent?
Ralf
Daar ben ik echt helemaal niet mee bezig
Het enige dat ik zou willen is dat jij...- dat je...-
Lara
Dat bedoel ik
Je weet het niet
Je weet niet wat je wil
Wat je nog zou moeten willen als het om mij gaat
Waarom zou je ook?
Wij hebben toch ooit - hoe zeiden we dat toen -
elkaar vrijgelaten
We hebben toch aanvaard dat ‘altijd’ en ‘onvoorwaardelijk’ geen begrippen waren die bij ons pasten
We hebben ons zonder al teveel pijn van elkaar afgewend
En als je dat eenmaal gedaan hebt, dan is onverschilligheid gelegitimeerd
Maakt niet uit, hoor
Kom volgende week een keer bij me langs, dan praten we verder
Ik ben 's avonds vrij
Ralf
Misschien - ik weet het niet
Ik moet werken
Lara
Ik heb nog nooit meegemaakt dat dat werk van jou niet even uitgesteld kon worden
Je vroeg toch hoe het is, met mij?
Als je dat werkelijk wilt weten dan zul je me in mijn natuurlijke omgeving moeten opzoeken
Kijk - en zie hoe de verweerde slang daar ligt, bewegingloos tussen het stof en de droge struiken
Slaapt ze? Is ze dood? Of beweegt ze niet omdat ze op haar hoede is, waakzaam en nog altijd gevaarlijk...
Zeg niet dat dat je niet interesseert
Dus je komt?
Maar ik waarschuw je van te voren: je moet uitkijken en niet struikelen, want mijn huis opruimen, daar kom ik niet aan toe dus overal staan flessen en glazen
Ralf
Flessen?
Is het weer zo ver?
Lara
Dat ga jij me niet vragen
Daar ga jij geen commentaar op hebben
Ik zie dat jij alleen maar water drinkt, vandaag, maar dat is toch ook niet altijd je gewoonte
Ralf
Ik moet hard werken en ik heb een gevoel... ik weet niet... of ik opgejaagd word... alsof ik haast moet maken en uit moet kijken
Vroeger kon ik er beter tegen, tegen dat onbegrensde innemen, maar tegenwoordig heb ik er de hele volgende dag last van
Lara
’t Is maar goed dat we bijtijds uit elkaar gegaan zijn
De saaie fase van ons leven houden we ieder voor onszelf
De fase waarin we verstandig zijn geworden
Ralf
Als ik eraan terug denk, aan hoe het geweest is
Die zogenaamde mooie tijd van ons
Al dat praten dat nooit ophield, met veel te veel mensen, al dat drinken en schreeuwen, die holle ambitie en die opwinding die nergens vandaan kwam en nergens heen ging
Die volkomen vormeloosheid van ons leven toen
Was dat eigenlijk niet net zo saai als hoe het nu is?
Lara
In ieder geval kenden we toen de toekomst nog niet en dat was spannend
Inmiddels weten we daar alles van - de toekomst is tegengevallen en heet nu geschiedenis
Ik functioneer trouwens alleen maar beter als ik wel iets drink, zo nu en dan
Drank geeft me een bodem waarop ik blijf staan
Drank geeft me de illusie van een deur die ik dicht kan trekken en achter die deur is een kamer, een kamer zonder ramen waar ik alles weg kan stoppen wat ik niet wil zien
Het zijkamertje van mijn leven
Drank geeft kracht en zekerheid aan de gebaren
Drank is rust
Op het werk zal niemand er ooit iets van merken
Ik zorg er wel voor dat mijn hand niet trilt en dat je mijn adem niet ruikt
Goed - wat doen we
Ga je ook weg, of wil je nog zo'n ellendig Spaatje?
Ralf
Ik had eigenlijk nog wel iets meer willen uitleggen over hoe ik dat voor me zie, met die video
En...- ook nog over iets anders
Maar ik begrijp dat jij daar nu niet meer aan toe bent


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
login