THEATERTEKSTEN

Auteursbond-theaterteksten
is een project van de
Auteursbond, de
beroepsorganisatie
van (toneel)schrijvers en
vertalers in Nederland.

privacy verklaring

Emma's Dilemma
door Ruud Wessels - 2014
PDF   AUTEUR
TEKSTEN VAN DEZE AUTEUR

Trefwoorden: koningshuis, Emma, Willem III, Wilhelmina, De Ranitz, Domela Nieuwenhuis, monarchie, vaderschap
Thema: lot in eigen handen nemen (of niet)
Genre: Drama/toneelspel

Beschrijving:
Situatie: na de dood van Willem III wordt aan zijn weduwe Emma gevraagd of ze regentes wil zijn voor haar dochter Wilhelmina, die dan op 10-jarige leeftijd de wettige koningin is. Tussen de dood van Willem op 23 november en de beëdiging van Emma als regentes op 8 december verstrijken 15 dagen. In die dagen heeft Emma dus het besluit genomen om in te gaan op het verzoek van de Ministers om als regentes op te treden. Had zij andere opties? Waaraan heeft ze in die 15 dagen gedacht? Dat is het historisch uitgangspunt.
In de voorstelling worstelt Emma met de vraag of er na het rampzalig koningschap van Willem III nog voldoende vertrouwen onder het Nederlandse volk is voor haar om door te gaan. Komen met de uitbreiding van het kiesrecht niet automatisch de socialisten aan de macht, en hoe staan zij tegenover de monarchie? Na tien jaar in een onmogelijke positie te hebben gezeten, als veel jongere vrouw van een impopulaire bruut van een man, is Emma moe. Het liefst zou ze haar dochter oppakken en terug naar Arolsen gaan. Haar vriendin Anna van Tienhoven heeft een eigen agenda. Via haar goede connectie met Emma kan ze - als Emma regentes wordt - haar man Gijs van Tienhoven, burgemeester van Amsterdam, wellicht premier maken. Zorgvuldig speelt ze op het plichtsgevoel van de jonge Emma. In de indringende gesprekken speelt het vaderschap van de kleine Wilhelmina uiteindelijk een doorslaggevende rol.

Fragment:
02.00 uur. Een leeg bed. Wimy huilt (offstage). Na enige tijd stopt het. Emma op in koninklijk nachthemd. Gaat weer naar bed.
Op een ander deel van het speelvlak verandert het licht (het is een droom van Emma). Gekrijs. Een Frans hoertje komt oprennen, naakt, bloed aan haar benen, haar kleren in een bundeltje voor zich.


HOERTJE
Ce n’est pas un homme, c’est un toreau!
Als ze af is verschijnt Willem, de broek op de enkels, slingerend met zijn geslacht.
WILLEM
Waar is ze nou? Hee! Ik heb betaald! Waar is die kut nou? Franse hoeren zijn godverdomme van porselein.
Willem af, licht verandert.
Emma schrikt wakker, badend in het zweet.

EMMA
Wat?! Nee! Wie? Wat?
Ze zucht, drinkt een slokje water.
EMMA
Willem. Kon je nu maar eens mijn vragen beantwoorden.
Licht verandert. Willem weer op. Hij heeft zijn broek opgehesen.
WILLEM
Nou, vraag maar.
Emma staat op, in ongeloof. Ze tast naar Willem.
EMMA
Willem, waar ben je nu? Hoe is het daar?
WILLEM
Mens doe normaal, ik ben hier toch?
EMMA
Droom ik nog steeds?
WILLEM
Weet ik dat. Heb je weer dat truttige hemd aan.
EMMA
Dat zit prettig. Ik wist niet dat je zou komen, nou goed!
WILLEM
Altijd klaar zijn voor je heer en meester, Emmaatje.
EMMA
Maar dat ben je niet meer.
Willem.
Ik heb me vaak afgevraagd hoe het zou zijn als je dood was.
WILLEM
O was je dat aan het doen? Ik dacht al, die wordt al net zo chagrijnig als Sofie.
EMMA
Fijn dat de dood je zo mild maakt.
WILLEM
Emma! Kijk eens aan. Fijn dat mijn dood jou sarcastisch maakt. Eindelijk.
EMMA
Ik moest me daarop voorbereiden. Ik wist dat je eerder zou gaan.
WILLEM
In India worden de weduwen meeverbrand. Dat is nog eens gerechtigheid.
Stilte.
EMMA
Goed dat ik weet dat dit een droom is. Anders zou ik rivieren kunnen janken.
WILLEM
Waag je in godsnaam niet aan poëzie, daar zakt mijn broek van af.
EMMA
Dat is makkelijk, hoef je hem niet zelf te laten zakken. Voor Trude en Heloïse en Marlène en weet ik hoe die hoeren allemaal heetten.
WILLEM
Niet boos worden. Dat is allemaal vóór jouw tijd. Jou heb ik toch niet bedrogen. Tenminste niet ècht.
EMMA
Omdat je het niet kon.
WILLEM
Touché.
Nou, vraag. Je had toch vragen?
EMMA
Waarom ben je niet bij Sofie gebleven?
WILLEM
Dat was een heks! Godverdomme! Een feeks uit de onderwereld. Eindeloos heeft ze Wiwil en Alexander tegen me opgezet. Ik had geen echte zoon, die tegen me opkeek, die ik had kunnen kneden in het koningschap. Dat heeft zij gedaan, zij heeft die jongens vergif in de oren gedruppeld, waardoor ze hun vader zagen als Beëlzebub.
(De droom ontspoort)
EMMA
Ik moet Wimie kneden. Moet er in dat deeg dan, wat druppel je daar dan in, is dat honing?
WILLEM
Koningsbloem. Moet je uit Suriname laten komen. Twee druppels per half uur.
EMMA
Per half uur. En is dat niet giftig dan?
WILLEM
Jawel maar dat geeft niet, want het komt uit de koloniën. Dan geeft het alleen daar problemen. En het is goed tegen wratten.
EMMA
Maar Wimy moet toch ook naar de koloniën af en toe.
WILLEM
Welnee. Al dat gezweet. En die koelies. Die bloemen hoeft ze niet te halen, die komen vanzelf hier naar toe. Die vliegen over de oceaan. Hermelijnen mantels hebben ze al om. Ik teken met Paus Paracelsus VIII.
EMMA
Is alles wat je hiervóór zei ook onzin?
WILLEM
Alles wat ik ooit zei is onzin.
EMMA
Dat je me lief had ook? Dat ook? Dat je me echt, echt lief had?


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
login