THEATERTEKSTEN

Auteursbond-theaterteksten
is een project van de
Auteursbond, de
beroepsorganisatie
van (toneel)schrijvers en
vertalers in Nederland.

privacy verklaring

Driekoningenavond (naar William Shakespeare)
door René Retèl - 2006
PDF   AUTEUR
TEKSTEN VAN DEZE AUTEUR

Trefwoorden: verliefdheid, sexeverwarring, musical comedy, romantiek, klucht
Thema: Bijt je niet vast in één ding en houdt je ogen open in het leven.
Genre: Komedie/blijspel, Muziektheater

Beschrijving:
Driekoningenavond (of Wat wil je?)
 
Wie in het stuk op zoek gaat naar de betekenis van de titel, zoekt tevergeefs. De titel Driekoningenavond heeft namelijk niets te maken met de inhoud van het verhaal, maar slaat uitsluitend op de avond dat het stuk voor het eerst werd opgevoerd; namelijk op 6 januari (Driekoningen) 1601. Shakespeare schijnt het stuk  te hebben geschreven ter gelegenheid van het bezoek van een Russische en een Italiaanse afgezant aan koningin Elisabeth. Omdat de Italiaanse afgezant Don Orsino heette vond Shakespeare het blijkbaar grappig om ook in zijn stuk een Hertog Orsino op te voeren.
Het stuk was bedoeld voor deze speciale gelegenheid en hij haalde alles uit de kast om er een zo leuk mogelijke voorstelling van te maken. Hij had op dat moment al heel wat komedies geschreven en wist zo langzamerhand precies welke dingen het bij het publiek goed deden. Zo waren schipbreuken erg ‘in’, verhalen met tweelingen ook en mannen die vrouwen speelden of andersom deden het ook altijd goed. Al deze elementen verwerkte hij met groot vakmanschap in het stuk, voegde er nog een aantal zeer komische figuren aan toe en als toefje slagroom bovenop de taart voorzag hij het stuk ook nog van een muzikale nar. Deze laatste toevoeging zorgde er voor dat Driekoningenavond een soort musical comedy is geworden. Dit alles om koningin Elisabeth en haar hoge gasten te vermaken.
Maar het knappe van Shakespeare is natuurlijk dat hij aan dit verhaal met al zijn intriges, grappen en muziek ook nog een thema meegeeft. En dát kunnen we wel in de titel terugvinden, tenminste in de subtitel, “Wat wil je?” Een aantal figuren in het stuk heeft zich iets in zijn of haar hoofd gezet; ze denken precies te weten wat ze willen: Orsino wil verliefd zijn op Olivia, Olivia wil droevig zijn en Malvolio wil de baas zijn. Al heel snel wordt echter duidelijk dat wat ze willen niet haalbaar is en ook niet datgene is waar hun geluk ligt. Het lijkt wel of hij wil zeggen: bijt je niet vast in één ding en houdt je ogen open in het leven.
Ik denk dat Shakespeare het niet erg zou hebben gevonden, dat ik het muzikale element van het stuk nog een ietsje heb opgerekt en het stuk van een aantal extra liedjes heb voorzien. Overigens gebruikmakend van Shakespeare’s eigen teksten.
 
René Retèl

Fragment:
scène  4        [Feste met muzikanten op ze maken muziek]   [Maria op]
 
MARIA          
Waar heb jij uitgehangen? Ben je je tong verloren? Mevrouw Olivia wordt woest omdat je zolang bent weggeweest. Kijk maar uit dat ze je niet ophangt.
FESTE          
Daar ben ik niet bang voor.
MARIA          
Oh, nee?
FESTE          
Nee, wie gehangen is heeft geen lucht meer en hoeft nooit meer benauwd te zijn.
MARIA          
Een slap antwoord, Feste. Hopelijk heb je een sterker excuus. Daar komt mevrouw Olivia.
           
(Maria af, Olivia met hofdames op, geheel in het zwart en gesluierd. Malvolio volgt. De vrouwen zingen:)
 
Zeven zomers zonder zonlicht
Zoute tranen zonder eind
Zonder broer en zonder vader
Zonder zon die nooit meer schijnt
 
Door dit droeve dal van tranen
Dolen wij in duisternis
Door het donker van de doden
Dienen wij de droefenis
        
FESTE          
Heilige geestigheid, uw wil geschiede; dat mijn geestigheid kome. Dag, schone dame.
OLIVIA          
Stuur die gek weg.
HOFDAME 1           
Gaat u weg alstublieft
FESTE          
Verstaan jullie haar niet? Stuur de dame weg.
OLIVIA          
Feste, ik vroeg ze jou weg te sturen
HOFDAME 2           
Gaat u nu.
FESTE          
Beste madonna, sta mij toe u te laten zien wie hier de grootste gek is.
OLIVIA          
Hoe wou je dat doen?
FESTE          
Met het grootste gemak, madonna.
OLIVIA          
Schiet maar op.
FESTE          
Beste mevrouw, waarom lacht u toch zo weinig?
OLIVIA          
Omdat ik verdriet heb om de dood van mijn broer.
FESTE          
Zijn ziel is dan waarschijnlijk in de hel.
HOFDAMES
Nou ja!
OLIVIA          
Ik weet zeker dat zijn ziel in de hemel is.
FESTE          
Dan bent u een grotere gek dan ik, madonna, om te treuren om uw broer als hij toch in de hemel is. Stuur dat gekke mens weg.
HOFDAME 1           
Dit is toch niet te geloven!
OLIVIA          
Wat vind jij van die clown, Malvolio? Heeft hij gelijk?
MALVOLIO   
Ik snap niet wat mevrouw ziet in deze brutale vlerk.
HOFDAME 2           
Precies!
MALVOLIO   
Laatst werd hij nog op zijn nummer gezet door de plaatselijke dorpsgek. Als je hem niks aangeeft staat ie met z’n mond vol tanden.
OLIVIA          
Jij bent ziek van eigenliefde, Malvolio. Jij hebt geen smaak. Clowns kunnen niet brutaal zijn. En brutale mensen zijn zelden grappig.
[Maria op]
MARIA          
Mevrouw, er staat een jongeman aan de poort, die u dringend wil spreken.
OLIVIA          
Zeker van hertog Orsino?
MARIA          
Ik zou het niet weten, mevrouw. Het is een mooie jongen.
OLIVIA          
Wie staat hem te woord?
MARIA          
Freule Tobi mevrouw, uw tante.
OLIVIA          
Hou die bij hem weg. Die kletst maar raak. Om je dood te schamen.
[Maria af]
Ga erheen Malvolio. Als hij van de hertog komt dan ben ik ziek, zwak of onderweg. Je mag zelf kiezen.
[Malvolio af , freule Tobi op]
OLIVIA          
Ja hoor, half bezopen. Wie was dat bij de poort, tante?
FREULE TOBI         
Een heer.
OLIVIA          
Wat voor heer?
FREULE TOBI         
 .....  Burb [boert]
FESTE          
Goeiemorgen, tante TOBI.
HOFDAMES
[lachen gegeneerd] O, o, o.
OLIVIA          
Tante Tobi toch, zo vroeg al? Je loopt er bij als een dweil
FREULE TOBI         
Geil? Niks hoor. Er staat trouwens iemand aan de poort
OLIVIA          
Zeg dan wie het is.
FREULE TOBI         
Een heer, een manspersoon, een kerel, een vent, een man, een gozer, een bink, een peer, voor mijn part de duivel.
[freule Tobi af]
OLIVIA          
Feste, ga met haar mee, die mag geen slok meer drinken.
FESTE          
Bij de volgende slok gaat ze kopje onder.
[Feste en zijn troep af]  [ Malvolio op]
 


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
login